Нургүл ЖАМАНКУЛОВА, Өнүктүрүү саясат институтунун жана Борбордук Азиянын жергиликтүү башкаруу Академиясынын консультанты (анын ичинде www.dpi.kg сайтынын негизинде)

2025-жылдын 29-майынан 20-июнуна чейин Кыргыз Республикасынын 22 кызыкдар жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы үчүн жергиликтүү жамааттын демилгелерин ишке ашыруу боюнча онлайн тренингдер өттү. Тренингдерди жергиликтүү жамааттардын мүчөлөрүнүн арасында жергиликтүү демилгелерди тандап алууга жарыяланган конкурстун жеңүүчүлөрүн аныктоо үчүн Өнүктүрүү саясат институту жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына караштуу түзүлгөн конкурстук комиссиялардын мүчөлөрүнө колдоо көрсөтүү максатында уюштурду.

“Окуу процессинин жүрүшүндө катышуучулар комиссиялардын иштөө тартиби, зарыл конкурстук документтер, өтүнмөлөрдү берүү эрежелери, долбоордук сунуштарды баалоо, жыйынтыктарды чыгаруу жана ал жөнүндө коомчулукка маалымдоо жөнүндө билим алышат. Андан ары алар өздөрүнүн муниципалитетте-ринде мыкты демилгелерди тандап алуу боюнча конкурстарды уюштуруп, өткөрүшү керек”, – дейт Өнөктөштүк Программасынын жергиликтүү деңгээлдеги иш боюнча координатору Мирлан МОЛДОБЕКОВ.

Катышуучулар эң көп узаткан суроолор, жооптору кызуу талкууларды жаратып келет:

• конкурстун темасын, жергиликтүү маанидеги маселелердин (ЖММ) чөйрөсүн ким аныктайт? Жооп: конкурстун темасын же маселелердин чөйрөсүн ЖӨБ органы өзү аныктайт, бирок муну жергиликтүү маанидеги маселелерди аныктаган мыйзамдардын чегинде жасайт;
• жергиликтүү демилге боюнча долбоор үчүн максималдуу сумма кандай боло алат? Жооп: максималдуу сумманы жерги-ликтүү бюджеттин мүмкүнчүлүктөрүнө жараша ЖӨБ органы өзү аныктайт. Иш жүзүндө ЖӨБ органдары бир демилгеге 30 миң сомдон кем эмес каражат бөлөт;
• жергиликтүү демилгелердин долбоорлорун баалоо жана тандап алуу боюнча конкурстук комиссиянын чечими акыркыбы же ЖӨБ органы кайра карап чыга алабы? Жооп: чечимди конкурстук комиссия гана кабыл алат, ЖӨБ органы аны өзгөртө албайт;
• канча долбоорго колдоо көрсөтүүгө болот? Жооп: долбоорлордун саны жергиликтүү бюджеттен жергиликтүү демилгеге бөлүнгөн каражаттардын көлөмүнө жараша болот. Дем берүү максатында Өнүктүрүү саясат институту долбоордун мазмунуна жана маанисине жараша бир өтүнмөгө 100 000 сомго чейинки көлөмдө кошумча каржылоону бере алат.

Тренингдин жыйынтыктары боюнча конкурстук комиссиялар жарыяларды даярдап, өз демилгелерин ишке ашырууга жергиликтүү жамааттардан өтүнмөлөрдү кабыл алуу үчүн жарыяларды социалдык тармактарга жайгаштырышат. Андан соң алар жергиликтүү бюджеттерден каржылоо үчүн мыкты долбоорлорду тандап алышат, ал эми өтүнмө ээлеринин айрымдары жергиликтүү жамааттын демилгелерине кошо-каржылоого ээ болушат. Конкурс ЖӨБЭММАнын 2019-жылдын 5-сентябрындагы буйругу менен бекитилген Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары тарабынан жергиликтүү демилгелерди тандоо жана каржылоо тартиби жөнүндө типтүү жобого ылайык өткөрүлүп жатат.

Бул тренингдер Швейцария Өкмөтү каржылаган “Жергиликтүү өз алдынча башкарууну өнүктүрүү үчүн” Өнөктөштүк программасынын техникалык колдоосу менен өткөрүлүүдө. Программанын суроо-талабына жооп катары Кыргыз Республикасынын 22 жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы жергиликтүү демилгелерди ишке ашыруу механизми менен иштөөгө кызыкдар экенин билдиришти.